دوشنبه 25 دی 1396

ماجرای قتل گریبایدوف در تهران

   نوشته شده توسط: Aydin Arsalan    


Alexander S. Griboyedov
الكساندر گریبایدوف Alexander S. Griboyedov دیپلمات، نظامی، نمایشنامه نویس و طنزنگار روس 15 ژانویه 1795 (25 دیماه) در مسكو به دنیا آمد و 11 فوریه 1829 در 34 سالگی در تهران به دست مردم كشته شد. گریبایدوف كه نمایشنامه های فكاهی اش هنوز كهنه نشده اند و در جریانند، سالها در تفلیس مامور تماس با ایران بود. وی بود كه پیشنویس قرارداد [ننگین] تركمنچای را پس از امضای فتحعلیشاه به سن پترزبورگ برد و به تزار وقت (نیكلای اول) داد. گریبایدوف كه در جریان جنگ روس و ایران، همه جا دركنار ژنرال پاسكویچ بود پس از دادن قرارداد تركمنچای به تزار، از جانب او به سمت سفیر روسیه (به اصطلاح آن زمان؛ وزیر مختار) در تهران منصوب شد. وی در سفارت روسیه در تهران به یك خواجه حرمسرای فتحعلیشاه كه از مردم قفقاز بود پناهندگی داد. این خواجه فراری گریبایدوف را در جریان سرنوشت دختران قفقازی و به ویژه گرجی ها در حرمسراهای شاه و شاهزادگان و مقامات ایران قرارداد و گریبایدوف كه تحت تاثیر حرفهای او قرارگرفته بود، باتوجه به مفاد قرارداد تركمنچای كه بازگشت قفقازی هارا از ایران به شهرهایشان (درصورت تمایل) شامل می شد نخست به دو زن قفقازی كه از خانه یك شاهزاده قاجار فراركرده بودند پناه داد و سپس دستورداد كه درصورت لزوم برای پس گرفتن این زنان كه در خرمسراها و احیانا مادر فرزندان اعیان كشور بودند به زور متوسل شوند. انتشار این تصمیم در تهران، ایرانیان را كه از قرارداد تركمنچای ناخوشنود بودند خشمگین ساخت و به نام جلوگیری از تعرض به حرمسراها و توقیف زوجه (نوامیس) مردم به سفارت حمله بردند و با وجود مقاومت قزاقهای محافظ سفارت وارد آن شدند و گریبایدوف، كاركنان سفارت، قزاقها و حتی خواجه پناهنده شده را كشتند و جسد گریبایدوف را به میان زباله ها افكندند كه سه روز بعد به دست آمد و به تفلیس حمل شد. فتحعلیشاه از بیم آغاز جنگ سوم روسیه با ایران، نوه خود خسرومیرزا را با جمعی از رجال كشور از جمله میرزا تقی خان فراهانی (امیر كبیر) جهت پوزش خواهی به سن پترزبورگ [پایتخت وقت روسیه] فرستاد. تزار از این رفتار راضی شد و حتی قسمتی از غرامت جنگ پیشین را به ایران بخشید.


 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر